Uit de pastorie

Het is onmiskenbaar lente. Waren de takken van de kastanjeboom in de tuin van de pastorie tot voor kort nog helemaal kaal, nu zie je elke dag de bladeren een beetje groter worden. En de bloesem van de fruitbomen is prachtig: tere witte kleuren die de kwetsbaarheid van het leven en de natuur aangeven. De weilanden staan vol lammetjes: het leven gaat door. Dat is ook de hoop die we uit Pasen mogen putten: niet de dood heeft het laatste woord, maar het leven.

In memoriam Joop van Leersum

Op 26 februari overleed ons gemeentelid Johannes Krijn, Joop, van Leersum, op de leeftijd van 90 jaar. Hij woonde tot een jaar of twee geleden zelfstandig in Wijk bij Duurstede. Toen dat niet meer mogelijk was, verhuisde hij naar Woonzorgcentrum Beatrix in Doorn. Afgelopen zomer ontmoette ik hem. Hij vertelde me over het transportbedrijf dat hij samen met zijn oudere broer had gehad, en over de goede herinneringen die hij bewaarde aan de tijd dat hij, op zijn oude dag, nog twee dagen in de week klusjesman mocht zijn in de villa op landgoed Mariënhove in Wijk. Dat werk gaf hem weer een doel om ’s ochtends op te staan. Want hij genoot daar van de gezelligheid in de keuken tijdens de werkpauzes. Hij was niet graag alleen nadat zijn vrouw Wil in 1992 was overleden, begreep ik van zijn kinderen toen we de afscheidsdienst voorbereidden. Zij vertelden hoe de toekomstplannen van hun ouders, toen de AOW in zicht kwam, om met de caravan op pad te gaan en om samen van het leven te genieten, door de dood van hun moeder in duigen vielen. Het kostte hun vader moeite om zijn draai weer te vinden. Maar hij ging niet bij de pakken neerzitten, ook al zag hij misschien als een berg op tegen de toekomst. Dat liet hij niet zo merken, want hij was niet spraakzaam over hoe hij in het leven stond. Over wat hij geloofde. Maar je kon wel aan hem zien dat hij vertrouwen had in de toekomst. Dat was al zo geweest vanaf het moment dat zijn vader overleed, toen hij zelf elf jaar oud was. Hij was een trouwe kerkganger, zolang hij zelf auto kon rijden. We namen afscheid van hem in een volle kerk. Op de orde van dienst stond, net als op de rouwkaart: ‘Om los te laten is liefde nodig’. De kinderen hadden die tekst gekozen; het bleek de titel van een gedicht van Nelson Mandela. Daarin zegt Mandela onder meer “Loslaten is machteloosheid toegeven, hetgeen betekent dat ik het resultaat niet in handen heb.” Je mag je leven overlaten aan God die met je meeloopt en die je draagt, wanneer het moeilijk wordt.

We leven mee met de kinderen en verdere familie van Joop en bidden dat zij geïnspireerd worden door het geloof zoals Joop het hun heeft voorgeleefd.

Lief en leed rond de Carnaval

Mijn vrouw en ik hebben genoten van de Verlichte Optocht op vrijdagavond 1 maart. We waren onder de indruk van de grote hoeveelheid verlichte carnavalswagens en van de gemoedelijke sfeer waarmee de optocht gepaard ging. Maar het was minder feestelijk dan het had kunnen zijn. Want de avond ervoor was Jeroen de Wit, één van de leden van de groep van de ‘Bad Man wagen’, bij een bedrijfsongeval om het leven gekomen. Pas 22 jaar oud. Als gemeente leven we mee in dit verschrikkelijke verdriet dat de familie De Wit en Jeroens vriendin Nikki is overkomen. Jeroens moeder is geen onbekende voor ons: zij werkt als één van de lekenvoorgangers van de RK kerk in Cothen mee aan de voorbereiding van onze oecumenische vieringen. Het kerkelijk afscheid van Jeroen was met grote zorg voorbereid. De vragen die zo’n overlijden op veel te jonge leeftijd oproept, klonken door in de gedachten over Jeroen die Nikki verwoordde, in de Evangelielezing van Johannes 14 : 1-6 en in het slotlied van het koor toen Jeroen werd uitgedragen ‘Waar zal ik gaan met al mijn dromen…’.

Maar er was ook ruimte voor hoop. Aan het einde van het slotlied maakten de vragen – nog aarzelend – plaats voor vertrouwen:

Eens zult Gij al mijn tranen drogen,
maakt Gij niet al uw woorden waar?
Hoe zoudt Gij ooit een mens verstoten,
uw eigen hand heeft ons gemaakt.

We wensen Nikki en de familie van Jeroen Gods nabijheid toe in de tijd waarin zij, vol verdriet, toch weer op weg moeten gaan naar de toekomst. We bidden dat het komende Paasfeest hen mag laten zien dat de dood niet het laatste woord heeft en dat uiteindelijk het leven sterker is dan de dood.

Stille week

De week voor Pasen, vanaf Palmzondag tot en met Stille Zaterdag, wordt de Stille week genoemd. Het is een week van bezinning op de gebeurtenissen die de kern van het christelijk geloof uitmaken: het lijden en sterven en de opwekking uit de dood van Jezus Christus.

Palmzondag is een zondag met twee gezichten: vreugde bij de intocht van Jezus in Jeruzalem, die plaats maakt voor het verdriet en onbegrip waar we mee geconfronteerd worden tijdens de Stille Week. Ik schreef er een korte meditatie over voor het oecumenische Veertigdagenboekje 2019 van de samenwerkende kerken in de Krommerijnstreek. Voor zover nodig: ter lezing aanbevolen

Op maandag 15 april en woensdag 17 april zijn er avondgebeden, telkens om 21:30 uur, waarin we gezamenlijk bidden en zingen, en lezingen uit het Lucas evangelie horen en persoonlijk kunnen overdenken.

Op dinsdag 16 april is er geen avondgebed in onze kerk in verband met “The Passion of Christ”, een muzikale vertelling van het lijdensverhaal, in de RK Kerk in Wijk bij Duurstede (Klooster Leuterstraat 35) om 19:30 uur.

Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag zijn de Drie Dagen van Pasen. De viering begint op Witte Donderdag om 19:30 uur en wordt de beide dagen daarna voortgezet, op Goede Vrijdag eveneens om 19:30 uur en op Stille Zaterdag om 21:30 uur met de Paaswake.

Op Witte Donderdag Lezen we uit Lucas over de voorbereiding voor Pesach, de instelling van het Heilig Avondmaal en wat er gebeurde toen Jezus en zijn discipelen de nacht ingingen nadat zij waren opgestaan van de tafel. Ook wij vieren het Heilig Avondmaal, met matzes (ter herinnering aan Pesach) en wijn. Pesach is een van de belangrijkste joodse feestdagen, waarop de uittocht uit Egypte wordt herdacht. De zanggroep verleent medewerking aan de viering op Witte Donderdag.

Op Goede Vrijdag krijgt de viering het karakter van een wake. We proberen ‘te waken en te bidden’ om niet in verzoeking te komen. We lezen het lijdensevangelie van Lucas; de lezingen worden afgewisseld met het zingen van verzen van Psalm 22. Daarna wordt de paaskaars gedoofd. We bidden mee met de kerk van alle eeuwen, voor allen die nu een kruis te dragen hebben, en het Onzevader. We onderbreken de viering in stilte en dragen de paaskaars weg. In de Paasnacht zetten we de viering voort

In de Paaswake op Stille Zaterdag vieren we de overwinning van het Licht van Christus. De nieuwe paaskaars wordt binnengedragen en we ontsteken ons eigen licht daaraan. Daarna lezen we hoofmomenten uit de Schriften van Israël, vanuit het licht van Pasen. Vervolgens gedenken wij onze Doop, waarin wij met Christus zijn opgestaan tot nieuw leven. Dan gaat de viering over in een dienst van Schrift en Tafel. We horen het Paasevangelie uit Lucas en vieren de tafelgemeenschap met de levende Heer en met elkaar. We hopen op een volle kerk!

Zondagmorgen 21 april vieren we het Paasfeest.

Het feest is losgebarsten! Pasen duurt niet één dag, of twee dagen. Nee, Pasen duurt 50 dagen lang, tot aan Pinksteren, de 50e Paasdag. We krijgen 50 dagen de tijd (en een heel leven) om ook zelf tot opstaan te komen! De nieuwe paaskaars is al tijdens de Paaswake op Stille Zaterdag binnengedragen. Wanneer we op Paasmorgen de kerk binnenkomen, staat de kaars daar al te branden. We horen het Paasevangelie uit Johannes. Het wordt een feestelijke dienst: de zanggroep verleent haar medewerking, Johan en Tineke van Doorn bespelen het orgel en Berdien Liefhebber de piano.

Zondag 12 mei mag ik weer de voorganger zijn.

Elders in dit Kerkblad kunt u het verheugende bericht lezen dat de kerkenraad Eveline Muller heeft verkozen tot ouderling/kerkrentmeester en dat zij deze verkiezing heeft aanvaard. Wij hopen dat de bevestiging zal kunnen plaatsvinden op zondag 12 mei.

Toekomstplan voor onze gemeente

Toen ik in Cothen werd beroepen als predikant, heeft de kerkenraad mij gevraagd mee te denken over de toekomst van onze gemeente. Inmiddels is dat proces in gang gezet. Want het is verstandig om de tijd te nemen om over de toekomst na te denken. Maas Merkens, Piet Hoekstra en ik zijn begonnen een overzicht te maken van de kansen en bedreigingen voor onze gemeente en haar sterke en zwakke kanten te inventariseren. De uitkomsten daarvan worden nu gedeeld en geëvalueerd in de kerkenraad. Hoe de vervolgstappen er daarna uitzien, is nog niet bepaald, maar zeker is wel dat we ook de gemeenteleden zullen uitnodigen om hun gedachten en suggesties met betrekking tot de toekomst van de gemeente met ons te delen. Maar u hoeft niet op een uitnodiging van ons te wachten: we vinden het fijn als we in een vroeg stadium op de hoogte worden gebracht van ideeën die leven binnen de gemeente. U weet Maas, Piet en mij daarvoor wel te vinden: onze contactgegevens staan voorin dit Kerkblad.

Tot slot

Alweer meer dan 10 jaar geleden brachten de gezamenlijke kerken een boekje uit met de titel ‘Intercity bestemming Pasen: een reisgids voor de goede week’. Daarin wordt het spoor van Jezus gevolgd. Maar dat spoor lijkt letterlijk doodgelopen. Witte Donderdag eindigde ermee dat zijn vrienden Hem in de steek lieten toen Hij werd gearresteerd. Ontreddering alom. En toen kwam de dood op Goede Vrijdag en daarmee alle grote vragen over het kwaad in de wereld. Over de duistere kanten van ons bestaan. Als er dan in de Paasnacht licht komt, gebeurt dat niet zomaar.

Ik werd getroffen door het volgende gedicht in het boekje:

Wat wil ik
terwijl ik roep in de stilte
van de vroege nacht?
Een antwoord?

Dat is de vraag niet

De vraag is:
Kan ik het antwoord aan?
Ook als het klinkt als:

‘Volg Mij!’

Als er iets moet opstaan vannacht
is het onze moed
om te doen als Hij

Als er iets moet opstaan
is het onze wil
Hem te volgen

Als er iets moet opstaan
is het ons geloof
dat de dood niet het laatste woord is

Als er iets nieuw moet zijn vannacht
is het onze liefde
geboren uit Hem
maar bestemd voor de wereld

Als er iets moet opstaan vannacht
is het mijn antwoord op:
‘Heb je me lief?’

En wee, als je ‘ja’ zegt,
want het Woord dat is opgestaan zegt:
‘Oké, dat is goed, volg mij!

Ik wens u een goede Stille Week, een vreugdevolle Pasen en een duurzame opstanding toe.

Ds. Henk Steinvoort

Pastorie in de Wintermaand