Uit de pastorie

De herfst is begonnen. De appel- en peren oogst is binnengehaald. Nu is de beurt aan de kastanjes. De voortuin van de pastorie ligt ermee bezaaid. De kastanje oogst lijkt aanzienlijk groter dan vorig jaar. Toen de eerste kastanjes vielen, kwamen schoolkinderen ze rapen. Maar de aardigheid is er kennelijk weer af. Dus nu moeten Renny en ik aan de slag om ervoor te zorgen dat we niet door een dikke laag kastanjes heen moeten om onze voordeur te bereiken. Het is heerlijk om af en toe buiten te kunnen zijn in de natuur. En zo te genieten in Cothen en omgeving van de mooie kleuren die de bladeren van de bomen aannemen in de herfst.

Terugblik

Genieten konden we ook van het koor De Byrds, dat medewerking verleende aan de start- en ziekenzondag op 8 september. Er gebeurde veel, die zondagmorgen: want we maakten ook de introductie van Robbie Dekker mee; in het kader van zijn opleiding HBO Theologie – Godsdienst pastoraal werk zal hij dit kerkelijk seizoen als stagiaire aan onze gemeente verbonden zijn. Hij beloofde geheim te houden alles waarvan hij in het kader van zijn stage vertrouwelijk kennis krijgt. Hij koos verzen van Lied 280 (De vreugde voert ons naar dit huis) uit die we met elkaar zongen, in het vertrouwen dat God zijn naam over ons uitroept, zijn naam die mét ons gaat.

In de dienst stond het verhaal van de zalving van David door de profeet Samuël centraal. Na die zalving waren er twee gezalfden, twee ‘Messiassen’ in Israël: koning Saul en David. Hoewel David zich inzette voor Saul en voor hem opkwam, zag Saul David als een bedreiging. Daarom moest David vluchten voor Saul. In de Oecumenische viering in de Rooms-Katholieke kerk op 22 september hoorden we hoe Michal, de dochter van Saul, David hielp te ontsnappen. Aan die dienst verleende het herenkoor van de RK kerk zijn medewerking.

De dag ervoor mocht ik in onze kerk het huwelijk inzegenen van twee jonge mensen, Carina en René. In het vorig klerkblad schreef ik al dat het een bijzondere dienst beloofde te worden, waarin verschillende culturele tradities en kerkelijke achtergronden elkaar zouden ontmoeten. En zo was het ook. Met begeleiding van een band zongen we mooie aanbiddingsliederen, de moeder van de bruid zong met de bruid twee liederen uit Nigeria en het bruidspaar beloofde elkaar trouw voor het aangezicht van God. Dat God hen bij elkaar heeft gebracht, liep als een rode draad door de hele dienst. We wensen hun een gezegende toekomst toe.

Na afloop van de dienst op 8 september dachten we met elkaar na over de toekomst van onze Protestantse gemeente in Cothen. Van te voren had de kerkenraad de volgende vertrekpunten geformuleerd: (1) onze dorpskerk blijft open (behoud van ‘vierplek’); (2) onze gemeente blijft (financieel) zelfstandig; en (3) we zoeken samenwerking met andere gemeenten, bijvoorbeeld door het met elkaar hebben van één predikant. Op basis van een analyse door de kerkenraad van de sterke en zwakke kanten van onze gemeente en van de kansen en bedreigingen werden een aantal suggesties door de aanwezigen gedaan, zoals de vermelding van kerkactiviteiten op de Cothen-kalender, vaker koffiedrinken voor of na afloop van kerkdiensten, niet kerkgaande leden en andere dorpsgenoten meer bij de kerk betrekken, een flexibelere en multi-functionele inrichting van de kerk, de organisatie van bijeenkomsten over algemenere thema’s zoals duurzaamheid en zingeving, meer doen voor kinderen, zoals een kinderkerstfeest of een kliederkerk samen met de katholieken, het actief en persoonlijk benaderen van jongeren en jonge ouders en een bredere opzet van de Actie Kerkbalans.

Aan de slag

Kortom, voldoende stof om over na te denken en mee aan de slag te gaan. Het moge duidelijk zijn dat al deze goede ideeën alleen kunnen worden uitgevoerd met de hulp van (veel) vrijwilligers. Dat kan betekenen dat een beroep op u gaat worden gedaan. Om mee te denken over de praktische invulling van de suggesties of mee te werken aan de uitvoering ervan. Als kerkenraad gaan we nu ook verkennen of er mogelijkheden zijn om met het oog op de invulling en uitvoering van dit soort suggesties intensiever op te trekken en samen te werken met ons omliggende kerkelijke gemeenten. Dat doen we nu al voor wat betreft bepaalde activiteiten met de RK kerk in Cothen. Daarover hebben we al periodiek met elkaar overleg; de eerstvolgende keer is op 16 oktober. U hoort er meer over.

Allerheiligen, Allerzielen en Halloween

Vrijdag 1 november is het Allerheiligen. Het is van oorsprong een kerkelijke feestdag waarop het leven van alle heiligen (overleden personen die bijzonder rechtschapen en gelovig hebben geleefd en aan wie de kerk de titel van ‘heilige’ heeft verleend) en martelaren (mensen die stierven voor het christelijk geloof) wordt gevierd. In de katholieke traditie was het gebruikelijk dat iedere heilige en martelaar een eigen naamdag kreeg, die vaak viel op de sterfdag. De twee naamdagen die tegenwoordig het bekendst zijn, zijn die van Sint Nicolaas (6 december) en die van Sint Franciscus van Assisi (4 oktober, dierendag). Omdat het katholieke geloof veel meer heiligen en martelaren kent dan een jaar dagen heeft, werd in de vierde/vijfde eeuw een algemene dag ingevoerd om het leven van alle martelaren en heiligen te vieren.

Op de avond voor Allerheiligen wordt Halloween gevierd. De naam "Halloween" is afgeleid van Hallow-e'en, oftewel All Hallows Eve (Allerheiligenavond), dus de avond voor Allerheiligen (vergelijk de pakjesavond die wordt gevierd op de avond voor St. Nicolaas). De oorsprong van Halloween ligt bij de Oude Kelten die op 31 oktober Oud en Nieuw inluidden. Zij geloofden dat met Nieuwjaar de geesten van alle gestorvenen van het afgelopen jaar zouden opstaan om een levend lichaam in bezit te nemen. Om kwade geesten buiten de deur te houden, droegen de Kelten enge maskers; daar ligt waarschijnlijk ook de oorsprong van de verkleedtraditie op Halloween. Toen het christelijke geloof zich uitbreidde en katholieke missionarissen ook de Kelten bereikten, werd (in de negende eeuw) het Keltische Oud en Nieuw omgedoopt tot Allerheiligen. Traditioneel bezien begint Allerheiligen daarom op de avond van 31 oktober en duurt het tot het einde van de dag van 1 november.

Op Allerzielen, de dag na Allerheiligen, worden de ‘eigen’ overledenen herdacht. In de Rooms-katholieke traditie is Allerzielen een dag om speciaal te bidden voor alle zielen die nog niet in de hemel zijn, maar in het vagevuur. In de Protestantse kerken wordt meer de nadruk gelegd op het gedenken van de ‘heiligen’. “Voor alle heiligen in de heerlijkheid, die U beleden in hun aardse strijd” zingen we in Lied 727. Je bent niet pas heilig als de kerk dat officieel verklaart. Heiligen zijn mensen die proberen te leven zoals God het bij de schepping heeft bedoeld: Samen met God werken aan de heelheid van de schepping, waar de mens ook zelf deel van uitmaakt.

Op zaterdagavond 2 november wordt in de RK kerk van Cothen een viering gehouden ter gelegenheid van Allerzielen. Na die viering gaan de families naar begraafplaats Groenewoud om stil te staan en te bidden bij het graf van hen die zijn heengegaan. Daarbij kunnen de graven en urnen worden gezegend. Vaak denken zij bij die gelegenheid ook aan de zin van eigen leven en sterven. Ook de leden van onze gemeente en andere belangstellenden zijn daarbij van harte welkom.

Namens Jos Otten van Uitvaartverzorging Smorenburg wordt u op Groenewoud een graflichtje aangeboden om bij het graf of de urn van uw dierbare(n) te plaatsen. Vanaf 20.00 uur zal het Face to Face koor onder leiding van Tom van Ginkel u muzikaal verwelkomen. Om 20.30 uur vindt een kort gedenkmoment plaats op het voorterrein. U kunt de avond afsluiten en elkaar ontmoeten in het rouwcentrum, waar

Uitvaartverzorging Smorenburg u een kopje koffie of thee aanbiedt.

Kerkdiensten

De dag na Allerzielen is zondag 3 november. Omdat dit de eerste zondag na Allerheiligen is, gedenken wij dan degenen die ons in het afgelopen jaar zijn ontvallen. Door hun namen te noemen, zijn ze in onze herinnering toch nog bij ons. Want in de kerk geloven we dat de dood het laatste woord niet heeft: we leven in de verwachting van de opstanding van de doden. Daarom gedenken wij nu. En we doen dat samen. Want zo’n groot verdriet moet je delen om het zelf te kunnen dragen.Net als vorig jaar verleent de zanggroep medewerking aan de dienst; na afloop drinken we met elkaar een kopje koffie. Ik hoop de voorganger te zijn in deze gedachtenisdienst.

Daarna mag ik weer op 1 december, de eerste zondag van Advent, uw voorganger zijn in een dienst van Schrift en Tafel.

Aansteken van de kaarsen tijdens de kerkdiensten

Aan het begin van elke kerkdienst worden de kaarsen bij de Bijbel, links naast de preekstoel, aangestoken met het licht van de Paaskaars. Daarna zegt de ouderling van dienst ‘Jezus Christus is het licht der wereld, licht dat geen duisternis kan doven’. Als je die zin goed in je opneemt, klinken de woorden als een geloofsbelijdenis. Daarmee krijgt de zin mogelijk een zwaardere betekenis dan bedoeld toen het ritueel van het aansteken van de kaarsen werd ingevoerd. Een van de gastvoorgangers wees daar onlangs de ouderling van dienst op. Bovendien is de betekenis van het laatste deel van de zin, een bijzin, niet onmiddellijk duidelijk: dooft het licht niet de duisternis of dooft de duisternis niet het licht. Naar aanleiding daarvan denkt de kerkenraad na over een nieuwe zin die gemakkelijker kan worden uitgesproken na het aansteken van de kaarsen. Om dichter te blijven bij de Bijbeltekst waar de zin aan is ontleend (Joh. 8:12), is tijdens de laatstgehouden kerkenraad het voorstel gedaan om te zeggen: ‘Jezus zegt: “Ik ben het licht voor de wereld, licht dat leven geeft” ’. Op 14 oktober zal de kerkenraad hier een besluit over nemen.

Dinsdag 30 Oktober om 20:00 uur – bijeenkomst ‘Op weg naar de preek’

De tweede bijeenkomst ‘Op weg naar de preek’, in september, smaakte naar meer: we hadden een mooi gesprek over de tekst uit 1 Samuël die centraal stond in de oecumenische viering op de zondag erna. Wat op het eerste gezicht niet meer dan een mooi zondagschool verhaal leek, bleek toch dichter te staan bij de ellende waar een mens in haar of zijn leven mee kan worden geconfronteerd. Daarom gaan we verder op de ingeslagen weg en komt er een nieuwe bijeenkomst ‘Op weg naar de preek’. Om mee te doen hoeft u niet theologisch onderlegd te zijn of een bepaalde basiskennis te hebben van de Bijbel. Het gaat er juist om dat ieder kan zeggen wat haar of hem aanspreekt in het te bespreken tekstgedeelte, of waar je moeite mee hebt of waarvan de hakken in het zand gaan. Deze keer komt het begin van de Bergrede in Mattheüs 5 : 1 – 12 aan de orde. We doen dat op dinsdag 30 oktober in de pastorie, van 20:00 tot 21:30; daarna bent u welkom om nog een glaasje te blijven drinken. In verband met dat laatste is het prettig indien u zich van te voren bij mij opgeeft.

En noteert u ook alvast in uw agenda: de daaropvolgende bijeenkomst, op woensdag 27 november om 20:00 uur, eveneens in de pastorie, over Micha 2.

Donderdagavond 7 november – Bijeenkomst voor ouders van nu

Robbie Dekker is bezig met de voorbereiding van een serie bijeenkomsten over Geloof, Hoop en Liefde in het gezin. De eerste ervan zal worden gehouden op donderdag 7 november om 20:00 uur en heeft als thema: “Durf je te geloven?” De bijeenkomsten zijn in principe bedoeld voor ouders van kinderen in de basisschoolleeftijd, maar anderen kunnen natuurlijk ook aansluiten. Robbie, die zelf vader van twee kinderen in de basisschoolleeftijd is, zal de bijeenkomsten verzorgen. Ook ik hoop aanwezig te zijn. Heb je interesse, wil je meer weten of wil je je opgeven, mail dan naar robbie.dekker@windesheim.nl . De locatie zal de komende weken worden bekendgemaakt.

Woensdag 18 december om 10:00 uur - Kerstviering voor oudere gemeenteleden

De periode van Advent en het Kerstfeest komen dichterbij. Het is goed gebruik dat in de week voor Kerstmis ook een kerstviering plaatsvindt in de pastorie, voor oudere gemeenteleden. Dit jaar zal dat zijn op woensdag 18 december, van 10:00 tot 12:00 uur. Het wordt een ochtend voor ontmoeting, inspiratie en gezelligheid, en natuurlijk de vertelling van een kerstverhaal. De heer Wim Vos zal in november/december zorgen voor de verspreiding van de uitnodigingen voor deze ochtend. Het leek goed de datum van 20 december nu alvast bekend te maken.

Vooraankondiging lichtjeswandeling ‘Op weg naar vrede’ op zaterdag 21 december.

De projectgroep Samen Kerst nodigt U van harte uit om op zaterdag 21 december om 18:00 te verzamelen op de Brink 9 in Cothen. Vanaf daar start een korte lichtjeswandeling door Cothen. Onderweg komt u langs diverse taferelen uit het kerstverhaal. De lichtjestocht wordt muzikaal afgesloten met Excelsior. Iedereen kan meedoen met deze tocht. Noteer deze datum nu dus alvast in uw agenda , want dit wilt u niet missen.

Eenzaamheid

Terwijl ik dit schrijf, is het van 1 tot en met 8 oktober landelijk de Week tegen Eenzaamheid. De aftrap zou zijn tijdens een openingscongres in de Ridderzaal. Die kon niet doorgaan, vanwege de afzettingen in Den Haag in verband met de boerenprotesten op 1 oktober. Ook het aansluitende buffet moest worden afgelast. Door snel schakelen kon de cateraar, in samenwerking met sociale ondernemingen en de Haagse Community tegen Eenzaamheid, het al klaarstaande buffet overbrengen naar 4 locaties in het hart van een aantal Haagse wijken. Daar werd het eten uitgedeeld aan eenzame ouderen. Een van die locaties was de Wijkwinkel Bij Betje in Moerwijk, waar de wijkkerk Geloven in Moerwijk ontmoetingen voor buurtbewoners organiseert. Deze wijkkerk is een huis-tuin-en-keuken-kerk die een positieve bijdrage wil leveren aan de plek waar de kerk staat en de leden wonen. Deze wijkkerk had haar structuur op orde om ook snel te kunnen schakelen. In het aanpakken van de eenzaamheid. Want eenzaamheid aanpakken begint met in contact komen. Opdat daarna ontmoeting en verbinding volgt.

Ook de gemeente Wijk bij Duurstede heeft een nieuw project gestart, het Project Verbonden Buurt, waarmee de gemeente samen met kerken en andere vrijwilligersorganisaties de eenzaamheid hoopt aan te kunnen pakken/tegen te gaan.

Binnen het project Verbonden Buurt worden Burenteams opgezet: het is de bedoeling dat er voor elk deel van de (burgerlijke) gemeente een team wordt gemaakt van buurtbewoners, die buurtbewoners helpen. In verband daarmee biedt de gemeente Wijk bij Duurstede een cursus aan om eenzaamheid te herkennen en bespreekbaar te maken. Diakenen en ouderlingen hebben afspraken gemaakt om elke cursusavond door een vertegenwoordiger te laten bijwonen. Hopelijk leidt deze kennisoverdracht tot een verdere samenwerking, waarbij ook ‘gewone’ leden van onze kerk kunnen worden betrokken. Om samen ‘Eén tegen eenzaamheid’ te zijn.

Classis

Zoals u misschien weet, kent de Protestantse Kerk sinds vorig jaar een nieuwe classisindeling. Onze gemeente behoort tot de classis Utrecht. Iedere classis heeft een ‘classispredikant’. Voor de classis Utrecht is dat ds. Trinette Verhoeven.

De classispredikant stimuleert de gemeenten in de classis tot onderlinge ontmoeting en bijstand en ziet toe op de voortgang van de evangelieverkondiging en het welzijn van de geloofsgemeenschap binnen de classis.

De nieuwsbrief van ds. Verhoeven van september begint met een meditatie over Genesis 1: En God zag dat het goed was, naar aanleiding van onderstaande foto die te zien was op een oecumenische fototentoonstelling bij de laatste klimaattop in New York, met als thema ‘En het was goed’.



Zonsopgang in Bauko, de Filippijnen

De tentoonstelling verbindt foto’s met Bijbelcitaten en onderstreept het belang van biodiversiteit. De kerken roepen de kijkers op om in een tijd van grote zorgen om het klimaat en het uitsterven van planten en dieren, na te denken over de verwevenheid van het leven.

Biodiversiteit is een ecologisch concept. Het herinnert ons eraan dat een gezond ecosysteem afhankelijk is van de diversiteit van flora, fauna en mineralen.

Maar biodiversiteit is ook een theologisch concept: het is de wijsheid van God die onlosmakelijk is verbonden met het weefsel van de schepping.

Aan het einde van de meditatie schrijft ds Verhoeven dat zij onlangs voor kinderen het verhaal van het geschenk van de schepping mocht vertellen. Ze zei toen: “Sommige geschenken zijn zo groot dat je ternauwernood beseft dat je ze gekregen hebt. Soms moet je even afstand nemen, teruggaan naar het begin, en misschien wel teruggaan naar het moment voor het begin.”

Laten we in de kerk nooit ophouden het verhaal van de schepping telkens weer aan elkaar te vertellen, opdat we beseffen wat voor een groot geschenk ons God heeft gegeven.

Tot slot

Een gedachte van Geert Boogaard, uit zijn bundel ‘Wat wij Gelovend Hopen’, met als titel ‘Geloven’:

O,
dat ik
in God
geloof
is een
wonder,
net zo
bijzonder
als op een
onvruchtbaar
stuk land
een schoof.

Met een hartelijke groet,

Ds Henk Steinvoort

Pastorie in de Wintermaand